آموزش وپرورش و چالش های آن

در کنار دیدگاه مصرفی به آموزش و پرورش ، مدیریت سیاسی و دخالت سیاسیون و اربابان قدرت در عزل و نصب مدیران ، یکی دیگر از معضلات جدی در سیستم آموزشی ایران است و مدیران بیشتر از آنکه بر اساس توانمندی و شایستگی انتخاب شوند ، بر اساس نوع مناسبات با کانونهای قدرت انتخاب می شوند .

کد خبر: ۵۰۹۸۷۴

تاریخ انتشار: ۲۵ مهر ۱۳۹۶ - ۰۷:۳۲ 17 October 2017

تابناک ایلام::امروزه آموزش و پرورش بنا‌به ضرورت تغییرات اجتماعی یکی از سازمانهای پیچیده و بزرگ اجتماعی در هر کشوری محسوب می‌شود و با رشد و توسعه اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی پیوندی ناگسستنی دارد و بتدریج از یک حالت ساده ابتدایی به یک حالت پیچیده درآمده است.
ثمربخشی آموزش و پرورش از یکسو تبدیل کردن انسانهای مستعد به انسانهای سالم، بالنده، متعادل و رشد یافته است و از سوی دیگر تأمین کننده نیازهای نیروی انسانی جامعه در بخشهای متفاوت فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است.
نظر‌به چنین اهمیتی است که در عصر کنونی، همه دولتهای جهانی از کوچک و بزرگ، قدرتمند و ناتوان و صنعتی تا در حال توسعه، پرداختن به آموزش و پرورش مردم خود را در شمار وظایف اساسی می‌دانند و برای همگانی، سراسری و حتی اجباری کردن آن، تعهدات سنگینی در قانونهای اساسی و بنیادی خود می‌گنجانند و درصد زیادی از تولید ناخالص ملی و بودجه جاری و عمرانی کشور را به این امر مهم اختصاص می‌دهند.

نگاهی به وضعیت آموزش و پرورش در کشورهای پیشرفته نشان می دهد که یکی از عوامل مهم _ و شاید مهمترین آن _ در پیشرفت این جوامع ، آموزش و پرورش است . آموزش پرورش به عنوان سیستمی که خروجی آن نیروی انسانی تربیت شده است ، در این کشورها تا حدود بسیار زیادی موفق عمل کرده و توانسته است نیروی انسانی خلاق و مورد نیاز جامعه را تربیت کند . و البته این فرایند اتفاقی حاصل نشده است و در این کشورها ، سیستم آموزشی از اهمیت شایسته ای برخوردار است و سهم سنگینی در تخصیص بودجه دارد .

در کنار تخصیص بودجه مکفی ، سیستم مدیریت و جذب نیرو در آموزش و پرورش این کشورها تخصص محور و مبتنی بر شایسته سالاری است و روند جذب و ارتقاء نیروی انسانی تعریف شده و بر مبنای ضوابط دقیق حرفه ای انجام می شود .

نتیجه ی این امر ، داشتن سیستم آموزشی پویا و توانمند است که توانسته است به انتظارات جامعه از سیستم آموزشی پاسخی در خور بدهد . اما نگاه به وضعیت آموزش و پرورش در کشورهای در حال توسعه نشان می دهد که سیستم آموزشی با مشکلات عدیده و مبنایی روبرو است و از جایگاه اصلی خود بدور افتاده است .

کمبود بودجه و اعتبارات ، تاسیسات و تجهیزات قدیمی و نامناسب ، مدیریت سیاسی و ناکارآمد و نیروی انسانی مازاد و انبوه و غیر مرتبط ، از مشخصات بارز سیستم آموزشی در این کشورها است و در نتیجه ، نظام آموزشی در این کشورها فاقد تحرک و پویایی لازم برای نقش آفرینی در فرایند توسعه ی جامعه است .

در کشور ما هم علیرغم تاکید مکرر قانون اساسی و مقامات مسئول بر اهمیت و نقش سیستم آموزش و پرورش در اصلاح و پیشرفت جامعه اما متاسفانه در عمل ، آموزش و پرورش با مشکلات فراوانی دست به گریبان است و از اهداف طراحی شده بسیار دور شده است . کارشناسان بر این اعتقاد هستند که ریشه ی مشکلات آموزش و پرورش ایران ، در طرز تلقی و نگاه مسئولان نهفته است .

آنجایی که در دیدگاه عمده ی مسئولان دولتی ، آموزش و پرورش یک دستگاه مصرف کننده و هزینه بر است و بنا بر تعاریف موجود ، فاقد بازدهی اقتصادی است . در این دیدگاه ارزش هر نهاد یا وزارتخانه بر اساس میزان سود خروجی از آن دستگاه بر حسب پول سنجیده می شود و از آنجایی که خروجی آموزش و پرورش از نوع مادی و قابل سنجش با پول نیست ، بنابراین دستگاهی هزینه بر و فاقد سود است ! واقعیت اینست که این دیدگاه در سالیان متمادی در دولتهای مختلف با شدت و ضعف حاکم بوده است و هیچ دولتی به آموزش و پرورش نگاه تولیدی نداشته است ، حال آنکه بر همگان آشکار است که آموزش و پرورش با تربیت نیروی انسانی مورد نیاز جامعه ، مهمترین دستگاه تولیدی در هر جامعه است و تمامی متخصصین و مدیران و ... که نیازهای جامعه را برطرف می کنند ، محصول آموزش و پرورش هستند .

از آنجایی که این مدیران مدیون و بر آمده از اراده صاحبان قدرت هستند فاقد اراده و استقلال لازم برای مدیریت هستند و بیش از هر چیز به تدوام مدیریت خود از طریق جلب رضایت آنها می اندیشند . متاسفانه این طریقه مدیریت و عزل و نصب در استان ایلام هم به تبعیت از کشور از دیرباز رواج داشته است و رنگ و بوی تندتری نسبت به دیگر مناطق کشور دارد .

ساختار ایلی و تقسیمات ذهنی مبتنی بر منافع فردی و گروهی، نقش بسیار مهمی در تعیین مدیریت ارشد اموزش و پرورش استان دارد . در این ساختار ، مدیریت هر دستگاه و اداره فرصتی برای کسب منافع بیشتر است ، بنابراین رقابت سنگینی برای انتصاب نزدیکان و وابستگان در ادارات وجود دارد و مدیریت آموزش و پرورش با دارا بودن بیشترین پرسنل و تعداد مناصب مدیریتی ، جذابترین منصب است .

این خوان گسترده باعث شده است که متاسفانه آموزش و پرورش حیات خلوت صاحبان قدرت باشد . در ایام اخیر هم با توجه به شروع به کار دولت جدید ، روند تغییرات مدیریتی در کشور و استان کلید خورده است و لابیهای قدرت به تکاپو افتاده اند .

در این بین نقش نمایندگان استان در مجلس بسیار پررنگ است و هر یک از آنان سعی می کنند با اعمال نفوذ و انتصاب نزدیکان خود ، هم به وعده های انتخاباتی عمل کنند و هم برای انتخابات بعدی مهره چینی کنند و از گزینه های خود حمایت می کنند و آنچه فراموش شده است ، جایگاه و شآن و رسالت آموزش و پرورش است .

اما جامعه فرهنگیان انتظار دارند که این روند معیوب و ناکارآمد که باعث سقوط آموزش و پرورش شده است اصلاح شود و در دولتی که دولت تدبیر خوانده می شود ، برای حفظ شان و جایگاه آموزش و پرورش ، تدبیری اندیشیده شود ؛ در سطح ملی با تغییر نگرش به نظام آموزشی و در سطح استانی بدون توجه به خط کشیهای ذهنی و منفعت طلبی اربابان قدرت با انتصاب مدیری توانمند و همراه و همفکر دولت و معتقد به برنامه ها و شعارهای دولت که قبلا در مناصب مختلف ، شایستگی و توانمندی خود را اثبات کرده است ، زمینه را برای خروج آموزش و پرورش استان از ورطه ی بدهکاری و وامدار بودن به صاحبان قدرت نجات داد .

بی شک هر مدیری که بر اساس شایستگی و توانمندی انتخاب شود ، با شایستگی و توانمندی بدنبال اصلاح امور خواهد بود و ضمن تلاش برای جذب منابع مالی_ بعنوان پاشنه ی آشیل آموزش و پرورش_ ، برای حفظ پست و منصب خود تن به هر حقارتی نخواهد داد ؛ حقارتی که ویژگی مدیران سفارشی است !

برچسب ها: آموزش وپرورش ، چالشها ، مدیریت ، نماینده مجلس ، تابناک ایلام

لینک کوتاه

بازگشت به بالای صفحه